Şirkin anlamını, farklı türlerini, büyük ve küçük şirk örneklerini ve Kur'an, Sünnet ve Selef'in anlayışına göre neden en büyük günah olduğunu öğrenin.
Âlemlerin Rabbi olan Allah’a hamd olsun. Allah’tan başka ibadete layık hiçbir ilah olmadığına şehadet ederim. Muhammed ﷺ’in O’nun kulu ve Rasûlü olduğuna da şehadet ederim.
Her Müslümanın üzerine düşen en büyük yükümlülüklerden biri Tevhid’i anlamak ve onu bozan veya zedeleyen şeyleri öğrenmektir. Müminin korkması gereken en tehlikeli hususlardan biri şirktir. Çünkü şirk, Allah’a karşı işlenebilecek en büyük günah ve yalnızca O’na ait olan ibadet hakkına yönelik en büyük ihlaldir.
Şirk nedir?
Arap dilinde şirk; ortak olmak, ortak koşmak veya bir şeyi başka bir şeye ortak yapmak anlamına gelir.
İslami terminolojide ise şirk, Allah’a yalnızca O’na ait olan konularda ortak koşmaktır. Bu, O’nun rububiyetinde (Rubûbiyyet), ibadet edilme hakkında (Ulûhiyyet) veya isim ve sıfatlarında (Esmâ ve Sıfât) olabilir.
“Bile bile Allah’a eşler koşmayın.”
Kur’an, Bakara Suresi 2:22
“Allah’a ortaklar koştular ki insanları O’nun yolundan saptırsınlar.”
Kur’an, İbrahim Suresi 14:30
Allah’ın Rasûlü ﷺ şöyle buyurdu:
“Kim Allah’tan başka bir şeyi O’na ortak koşarak dua ettiği halde ölürse ateşe girer.”
Sahih Buhari, 4497; Sahih Müslim, 92
Şirk neden en büyük günahtır?
Şirk, bütün günahların en büyüğüdür. Çünkü Allah’ın insanları yaratmasının ve peygamberleri göndermesinin temel amacına aykırıdır. Allah, yaratılmışları yalnızca kendisine ibadet edilmesi için yaratmıştır.
“Şüphesiz Allah, kendisine ortak koşulmasını bağışlamaz. Bunun dışında kalanları ise dilediği kimse için bağışlar.”
Kur’an, Nisa Suresi 4:48
“Kim Allah’a ortak koşarsa, Allah ona cenneti haram kılmıştır. Onun varacağı yer ateştir.”
Kur’an, Maide Suresi 5:72
Şirkin iki temel türü
Ehl-i Sünnet âlimleri şirki iki ana kategoriye ayırmışlardır:
- Büyük Şirk (Şirk-i Ekber)
- Küçük Şirk (Şirk-i Asgar)
1. Büyük Şirk (Şirk-i Ekber)
Büyük şirk, Allah’a yalnızca O’na ait olan hususlarda birini veya bir şeyi ortak koşmaktır. Bu, kişiyi İslam’dan çıkarır. Eğer kişi tövbe etmeden bunun üzerine ölürse, ebediyen cehennemde kalacaktır.
Büyük şirk inançlarda, sözlerde veya amellerde ortaya çıkabilir.
İnançta büyük şirk örnekleri:
- Allah’tan başka birinin evreni yönettiğine inanmak.
- Allah’tan bağımsız olarak bir varlığın yarattığına, hayat verdiğine veya öldürdüğüne inanmak.
- Bir kimsenin gaybı Allah’ın bildiği şekilde bildiğine inanmak.
- Bir mahlûku yalnızca Allah’a ait olması gereken ibadet sevgisiyle sevmek.
“İnsanlardan bazıları Allah’tan başkalarını O’na denk tutarlar ve onları Allah’ı sever gibi severler.”
Kur’an, Bakara Suresi 2:165
Sözlerde büyük şirk örnekleri:
- Ölülere dua etmek.
- Yalnızca Allah’ın gerçekleştirebileceği konularda peygamberlerden, velilerden, cinlerden veya meleklerden yardım istemek.
- Kabirlerden yardım, rızık, şifa veya kurtuluş istemek.
Amellerde büyük şirk örnekleri:
- Allah’tan başkasına secde etmek.
- Cinler, kabirler veya veliler adına kurban kesmek.
- Allah’tan başkası için ibadet etmek.
- Allah’tan başkasına yakınlaşmak amacıyla ibadet ve ritüeller yapmak.
2. Küçük Şirk (Şirk-i Asgar)
Küçük şirk, Kur’an ve Sünnet’te şirk olarak nitelendirilen ancak büyük şirk derecesine ulaşmayan davranışları kapsar. Kişiyi İslam’dan çıkarmaz, ancak en büyük günahlardan biridir ve ihmal edilirse büyük şirke götürebilir.
Küçük şirk gizli veya açık olabilir.
Küçük şirk örnekleri:
- İbadette gösteriş yapmak (riya).
- Allah’tan başkası adına yemin etmek.
- Allah ile yaratılmışları uygunsuz şekilde bir araya getirerek “Allah ve falanca olmasaydı...” demek.
- Kendisini zarardan koruyacağına inanarak muska, tılsım veya nazarlık takmak.
- Uğursuzluk ve batıl işaretlere inanmak.
Allah’ın Rasûlü ﷺ şöyle buyurdu:
“Sizin için en çok korktuğum şey küçük şirktir.” Sahabeler, “Ey Allah’ın Rasûlü! Küçük şirk nedir?” diye sordular. O da, “Gösteriştir.” buyurdu.
Müsned Ahmed; El-Albani tarafından Es-Silsiletü’s-Sahiha, 951’de sahih kabul edilmiştir
“Rukye çeşitleri, muskalar ve sevgi büyüleri şirktir.”
Sünen Ebu Davud, 3883; El-Albani tarafından sahih kabul edilmiştir
Büyük şirk ile küçük şirk nasıl ayırt edilir?
Âlimler birkaç temel prensip zikretmişlerdir:
- Eğer Peygamber ﷺ bir ameli açıkça küçük şirk olarak nitelemişse, o küçük şirktir.
- Bir davranış naslarda şirk olarak adlandırılmış fakat ibadetin Allah’tan başkasına yönlendirilmesini içermiyorsa, genellikle küçük şirktir.
- Sahabelerin anlayışı, metnin büyük veya küçük şirke işaret edip etmediğini açıklamada yardımcı olur.
- Bir amel şirk olarak nitelenmesine rağmen kişiyi İslam dairesinde bırakıyorsa, genellikle küçük şirktir.
Büyük şirk ile küçük şirk arasındaki fark
Büyük Şirk:
* Kişiyi İslam’dan çıkarır.
* Bütün amelleri boşa çıkarır.
* Kişi tövbe etmeden bunun üzerine ölürse cennet ona haram olur.
* Bu fiili işleyen kişi müşrik sayılır.
Küçük Şirk:
* Kişiyi İslam’dan çıkarmaz.
* Yine de en büyük günahlardan biridir.
* İhmal edilirse büyük şirke götürebilir.
* Samimi tövbe ve düzeltme gerektirir.
Müslüman kendisini şirkten nasıl koruyabilir?
Müslüman, sahih Tevhid’i öğrenerek, Kur’an ve Sünnet’i Selef’in anlayışına göre inceleyerek, bidatlerden ve hurafelerden uzak durarak ve sürekli olarak Allah’tan büyük ve küçük şirkten korunmayı isteyerek kendisini şirkten korur.
“Beni ve oğullarımı putlara ibadet etmekten uzak tut.”
Kur’an, İbrahim Suresi 14:35
Allah’ın seçilmiş peygamberi olmasına rağmen İbrahim (aleyhisselam), kendisi ve nesli için şirkten korkmuştur. Selef’ten biri şöyle demiştir: “İbrahim’den sonra kim şirkten emin olabilir?”
Allah’ın Rasûlü ﷺ sahabelerine şöyle dua etmeyi öğretmiştir:
“Allahumme inni eûzü bike en uşrike bike ve ene a‘lemu ve estağfiruke limâ lâ a‘lem.”
“Allah’ım! Bilerek sana ortak koşmaktan sana sığınırım. Bilmeden işlediklerim için de senden bağışlanma dilerim.”
Sahih el-Cami', 3731; El-Albani tarafından sahih kabul edilmiştir
Her mümin şirkten korkmalı, onun çeşitlerini öğrenmeli ve Tevhid’inin saflığını korumaya çalışmalıdır. Bir insan Allah’ı, O’nun haklarını ve peygamberlerin getirdiği mesajı ne kadar iyi tanırsa, Allah’a herhangi bir şekilde ortak koşmanın tehlikesini de o kadar iyi kavrar.
En doğrusunu Allah bilir.
Cevabı şu dillerde okuyun: English | Arabic | Bangla | Urdu | Hindi | Indonesian | Turkish | French | Spanish | Swahili